Sneeuwblind

Skiën zonder hokuspokus: sneeuw, veiligheid en bergen.

Skilatten wassen: waarom je het doet en hoe je het goed aanpakt

·

Skilatten wassen: waarom je het doet en hoe je het goed aanpakt

Je ski’s glijden niet meer zoals ze hoorden te glijden. Je trekt jezelf op een vlak stuk vooruit met je stokken terwijl tieners met goedkope huurski’s je moeiteloos passeren. De meeste mensen geven dan de sneeuw de schuld. De sneeuw heeft er niets mee te maken. De zool heeft het gedaan.

Wassen is geen luxe. Het is onderhoud, net als olie verversen in een motor. Doe je het niet, dan betaal je de prijs in traagheid, slechte controle en een zool die sneller slijt dan nodig is.

Wat wax eigenlijk doet

Een skizool is van polyethyleen. Dat materiaal is poreus op microscopisch niveau. Wax trekt in die poriën en zorgt voor een dunne, hydrofobe laag tussen de zool en de sneeuw. Die laag vermindert wrijving en voorkomt dat smeltwater aan de zool blijft kleven.

Sneeuw is geen uniforme substantie. Verse sneeuw bij min tien gedraagt zich anders dan natte korrelsneeuw bij nul graden. Elke sneeuwsoort vraagt om een andere waxhardheid. Gebruik je een te zachte wax op koude, droge sneeuw, dan slijt hij binnen een uur. Gebruik je een te harde wax op natte sneeuw, dan glijdt er niets.

De temperatuurrange staat op de verpakking. Die range is een serieuze aanwijzing, geen decoratie.

De basisspullen die je nodig hebt

Je hebt geen professionele werkbank nodig. Een tafel die je niet erg vindt om te bevuilen, een paar skiklemmen of een alternatieve manier om je ski’s vast te zetten, en de volgende spullen:

  • Een waxijzer. Geen strijkijzer van thuis, die worden te heet en verbranden de zool.
  • Een nylonborstel of koperborstel voor het uitharden.
  • Een schraper van hard plastic. Niet van metaal, dat is voor de kanten.
  • Wax passend bij de verwachte temperatuur.
  • Optioneel: een fibertex pad voor een laatste polijstbeurt.

Dat is het. Je hebt geen machine van duizend euro nodig om een fatsoenlijk resultaat te halen.

De zool voorbereiden

Voordat je wax aanbrengt, moet de zool schoon zijn. Oude wax, vuil en oxidatie zitten er altijd op, ook als de ski’s er netjes uitzien. Breng een laag basiswax aan, laat hem afkoelen en schraap hem er direct af. Dit is een reinigingsbeurt, geen glijlaag. Herhaal dit eventueel twee keer als de ski’s lang niet gewassen zijn.

Controleer daarna de zool op beschadigingen. Kleine krassen kun je negeren of laten opvullen door een shop met een p-tex kaars. Diepe kerven die door de zool lopen zijn een ander verhaal. Die beïnvloeden de glijprestaties en moeten gerepareerd worden voordat je verder gaat.

Controleer ook de kanten. Kanten die niet scherp zijn zorgen voor minder grip op ijs. Wassen zonder scherpe kanten is als een goede band op een auto met slechte remmen. Je kunt het doen, maar je mist de helft.

Wax aanbrengen en instrijken

Zet het waxijzer op de juiste temperatuur. Voor de meeste universele waxen ligt dat rond de honderd tot honderdtien graden. De wax moet smelten zodra hij het ijzer raakt, maar er mag geen rook van afkomen. Rook betekent te heet, en een te hete zool is een beschadigde zool.

Laat de wax druppelen op de zool en strijk hem gelijkmatig uit met het ijzer. Beweeg het ijzer langzaam van tip naar staart. Het ijzer mag nooit stilstaan. Blijft het op één plek, dan verbrand je het polyethyleen. Dat herstel je niet met een volgende wasbeurt.

De wax moet als een dunne, gelijkmatige laag op de zool liggen. Geen klonten, geen kale plekken. Laat de ski’s daarna minstens twintig minuten afkoelen op kamertemperatuur. Niet buiten in de kou, want dan koelt de wax te snel en hecht hij minder goed.

Schrapen en borstelen

Na het afkoelen schraap je de wax eraf. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het klopt. Het grootste deel van de wax zit nu in de poriën. Wat er bovenop zit, wil je weg hebben, want overtollige wax vertraagt je juist.

Houd de schraper in een hoek van ongeveer vijfenveertig graden en werk van tip naar staart. Gebruik gelijkmatige druk. Schraap tot de zool mat en glad aanvoelt en er geen wax meer van afkomt.

Daarna de borstel. Een nylonborstel voor de meeste waxen, een koperborstel voor hardere fluorvrije waxen. Borstelen opent de structuur van de zool, verwijdert de laatste resten losse wax en zorgt voor de glijstructuur die de sneeuw daadwerkelijk raakt. Borstelen is geen stap die je overslaat. Het is het verschil tussen een fatsoenlijk resultaat en een goed resultaat.

Hoe vaak en wanneer

Na elke vier tot zes skidays is een basisrichtlijn. Bij natte sneeuw of wisselende condities eerder. Als je merkt dat je snelheid verliest op vlakke stukken, of dat de ski’s kleven bij stilstand, is het tijd.

Aan het einde van het seizoen was je de ski’s altijd nog een keer. Breng een dikke laag wax aan en laat die zitten tot het volgende seizoen. Die laag beschermt de zool tegen oxidatie en uitdroging. Schraap en borstelen doe je dan pas weer als je ze de volgende winter voor het eerst gebruikt.

Bewaar de ski’s rechtop of plat, niet op de kanten. En niet in een schuur waar het elke nacht vriest en overdag warm wordt. Temperatuurwisselingen zijn slecht voor bindingen en zolen.

Zelf doen of naar de shop

Een goede skishop met een machine doet het sneller en nauwkeuriger dan de meeste mensen met een ijzer. De machine slijpt ook de zool egaal en kan een structuur infrezen die aansluit bij de sneeuwsoorten van het gebied waar je naartoe gaat. Dat is een voordeel dat je met handwerk niet haalt.

Maar een machine-beurt kost geld, en als je twee keer per jaar ski’t, is zelf wassen voor de dagelijkse onderhoudsbeurt prima. Leer het goed aan, oefen op een paar oude ski’s als je de kans hebt, en weet wat je doet voordat je het op je favoriete paar loslaat.

Aan het einde van de dag geldt dit: ski’s die goed gewassen zijn, voelen beter aan, geven meer grip op ijs, en glijden op vlakke stukken zonder dat je je stokken nodig hebt. Dat is geen gevoel van luxe. Dat is gewoon materiaal dat doet wat het moet doen.

Meer om te lezen